top of page
28.06.2023 Red: Tomasz Mrozowski

Waty, Lumeny, Kelwiny: Klucz do zrozumienia podstaw oświetlenia we wnętrzach

Grafika obrazująca czym jest Watt, kelwin i lumen
Światło – kluczowy element każdego wnętrza

 

Oświetlenie to jeden z najważniejszych aspektów każdego wnętrza. To nie tylko źródło światła, które pozwala nam funkcjonować po zmroku. To również narzędzie, które tworzy atmosferę, podkreśla wystrój i wpływa na nasze samopoczucie. W zależności od naszych potrzeb, możemy manipulować oświetleniem, aby stworzyć odpowiednie warunki do pracy, relaksu, a nawet do poprawy naszego nastroju.

Waty, Lumeny, Kelwiny - klucze do zrozumienia oświetlenia

Aby jednak w pełni kontrolować nasze oświetlenie, musimy zrozumieć, co kryje się za takimi pojęciami jak Waty, Lumeny i Kelwiny. Te trzy terminy to podstawowe jednostki miar, które pozwalają nam opisać i zrozumieć różne aspekty światła. Dzięki temu będziemy w stanie świadomie wybierać odpowiednie źródła światła, dostosowane do naszych potrzeb i oczekiwań.

Zaproszenie do świata oświetlenia

Jednak zanim to nastąpi, musimy zanurzyć się w świat oświetlenia i dowiedzieć się więcej o tych tajemniczych jednostkach. To klucz do zrozumienia, jak działa oświetlenie we wnętrzach i jak możemy je wykorzystać do naszych celów. Zapraszamy do lektury naszego przewodnika, w którym rozwiewamy wątpliwości i wyjaśniamy, co kryje się za terminami Waty, Lumeny i Kelwiny.

Waty – jednostka mocy, nie jasności

Waty to jednostka miary mocy, która jest najczęściej kojarzona z żarówkami. Tradycyjnie, liczba watów była wykorzystywana jako prosty wskaźnik tego, jak jasne jest dane źródło światła. Jednakże, to podejście jest nieco mylące. Waty nie mierzą jasności – mierzą moc, czyli ilość energii elektrycznej zużywanej przez żarówkę.

Opóźnione planowanie oświetlenia

Pierwszym, a zarazem najczęstszym błędem jest opóźnione planowanie oświetlenia. Przygotowanie planu oświetlenia powinno rozpocząć się już na etapie projektu domu, jeszcze przed rozpoczęciem prac budowlanych. Dlaczego? Pozwala to na skuteczne rozplanowanie całej instalacji elektrycznej. Gdy wstępny plan jest gotowy, możemy dokładnie określić, gdzie będą potrzebne punkty świetlne, gniazdka i przełączniki.

Błędne kojarzenie Watów z jasnością
Żarówka świecąca się Image by Anthony Indraus

obraz:  https://pixabay.com by Anthony Indraus

Częstym błędem jest zakładanie, że większa liczba watów oznacza jaśniejsze światło. To nie jest do końca prawda. Przykładowo, żarówka o mocy 60 watów nie musi dawać więcej światła niż żarówka o mocy 40 watów. Wszystko zależy od typu i efektywności żarówki.

Waty a oświetlenie LED

jest to szczególnie istotne w kontekście żarówek LED. Te nowoczesne żarówki są znacznie bardziej efektywne energetycznie niż tradycyjne żarówki. Dlatego, żarówka LED o mocy 10 watów może dawać tyle samo, a nawet więcej światła niż tradycyjna żarówka o mocy 60 watów. To jeden z powodów, dla których oświetlenie LED staje się coraz bardziej popularne. Niestety jak to zazwyczaj bywa, im żarówka pobiera mniej energii, dając przy tym wiecej lumenów, tym jest droższa. Przy wyborze konkretnej żarówki warto jednak pomyśleć o koszcie zużycia energii, który długofalowo pozwoli na oszczędności przyczyniając się do obniżenia rachunków za prąd.

Lumeny – miara jasności

Lumen to jednostka miary strumienia świetlnego, która mówi nam, jak dużo światła emituje dane źródło. Inaczej mówiąc, lumeny pozwalają nam ocenić, jak bardzo jasne jest światło emitowane przez żarówkę. W przeciwieństwie do watów, które mierzą moc zużywaną przez źródło światła, lumeny dają nam bezpośrednie pojęcie o jasności światła.

Lumeny a Waty – nie mylić jednego z drugim

Częstym błędem jest mylenie tych dwóch jednostek – watów i lumenów. Jak już wspomnieliśmy, większa moc (waty) nie zawsze oznacza większą jasność (lumeny). Dlatego, przy wyborze żarówek, warto zwracać uwagę na obie te wartości, ale to lumeny dają nam najbardziej wiarygodny obraz tego, jak jasne będzie światło.

Lumeny a efektywność energetyczna

Warto również zwracać uwagę na efektywność energetyczną żarówki, czyli na stosunek liczby lumenów do liczby watów. Żarówki LED, które emitują dużo światła zużywając przy tym mało energii, są zdecydowanie bardziej efektywne energetycznie i tańsze w długim okresie użytkowania niż tradycyjne żarówki.

Praktyczne zastosowanie lumenów

Warto również zwracać uwagę na efektywność energetyczną żarówki, czyli na stosunek liczby lumenów do liczby watów. Żarówki LED, które emitują dużo światła zużywając przy tym mało energii, są zdecydowanie bardziej efektywne energetycznie i tańsze w długim okresie użytkowania niż tradycyjne żarówki.

Przykładowe wartości lumenów

  • KUCHNIA: 300-400 lm/m2

  • KUCHNIA (powierzchnia robocza): 700-800 lm/m2

  • POKÓJ DZIENNY: 400-500 lm/m2

  • PRZEDPOKÓJ: 300 lm/m2

  • SYPIALNIA: 300-400 lm/m2

  • BIURO: 700- 800 lm/m2

  • ŁAZIENKA: 500-600 lm/m2

  • ŁAZIENKA (strefa lustra): 700-800 lm/m2

  • MIEJSCE DO CZYTANIA: 400 lm/m2

Warto wiedzieć

watty i lumeny tabelka.jpg

Kelwiny- barwa światła

obraz przedstawiający kolory światła w zależności od ilości kelwinów- nowazarowka.pl

Kelwiny to jednostka miary temperatury barwowej światła. Daje nam ona informacje o tym, jak ciepłe lub zimne jest emitowane światło. Światło o niższej temperaturze barwowej (poniżej 3300 K) jest zazwyczaj postrzegane jako "ciepłe", z odcieniem żółtym lub czerwonym. Natomiast światło o wyższej temperaturze barwowej (powyżej 3300 K) jest "zimne", o odcieniu białym lub niebieskim.

Wybór barwy światła – kwestia komfortu i funkcjonalności

Wybór odpowiedniej temperatury barwowej jest istotny zarówno ze względu na funkcjonalność, jak i atmosferę, jaką chcemy stworzyć w pomieszczeniu. Ciepłe oświetlenie sprzyja relaksacji i jest idealne do sypialni czy salonu, gdzie spędzamy czas odpoczywając. Neutralne światło to dobra opcja dla pomieszczeń, które wymagają równowagi pomiędzy relaksującym a stymulującym oświetleniem, takie jak jadalnia lub pokój dzienny. Natomiast zimne światło, które jest bardziej stymulujące, sprawdzi się w miejscach wymagających koncentracji, takich jak biuro czy kuchnia.

Kelwiny w praktyce

Przykładowo, żarówka o temperaturze barwowej 2700 K da ciepłe, przytulne światło, idealne do salonu czy sypialni. Żarówka o temperaturze 4000 K da neutralne białe światło, które dobrze sprawdzi się w biurze lub kuchni. Natomiast żarówka o temperaturze 6000 K emituje zimne, prawie niebieskie światło, które może być użyteczne w miejscach, które wymagają intensywnego oświetlenia, takich jak garaż czy warsztat.

Obraz przestawiający lampkę biurkową o ciepłym odcieniu światłaImage by Joel Henry

CRI – Współczynnik oddawania barw

CRI > 60

CRI > 80

CRI > 90

Obraz przedstawiający odbiór barw w zależności od wysokości współczynnika CRI

Współczynnik oddawania barw (Colour Rendering Index, CRI) to skala, która mierzy zdolność źródła światła do wiernego odtwarzania kolorów obiektów w porównaniu do naturalnego światła dziennego. Ten parametr jest wyrażany w punktach na skali od 0 do 100, gdzie 100 oznacza najbardziej naturalne, wiernie oddane kolory, podobne do tych widzianych w świetle dziennym.

Jakie znaczenie ma CRI w oświetleniu wnętrz?

Zdolność źródła światła do wiernego odtwarzania kolorów jest niezmiernie istotna w wielu aspektach naszego codziennego życia. Dzięki wysokiemu wskaźnikowi CRI, możemy prawidłowo ocenić kolor ubrań w szafie, kolor potraw podczas gotowania, a także odcienie skóry podczas malowania. Wierność kolorów jest również kluczowa w zawodach, w których precyzyjne odtworzenie kolorów jest kluczowe, takich jak fotografie, design wnętrz czy malarstwo.

CRI w praktyce

Podczas wyboru źródeł światła do naszych wnętrz powinniśmy zwracać uwagę na ten parametr. Dobrej jakości światła LED mają wskaźnik CRI powyżej 80, natomiast światła bardzo wysokiej jakości, które są zalecane do zastosowań wymagających precyzyjnego odtworzenia kolorów, mają wskaźnik CRI powyżej 90.

Klasyfikacja wartości CRI

CRI 100 – To wartość, którą posiadają tradycyjne żarówki i halogeny. To samo dotyczy naturalnego światła słonecznego.

CRI 97-98 – Oprawy oświetleniowe z diodami LED o takiej wartości CRI jest zazwyczaj znacznie droższe, ale warto je wykorzystać tam, gdzie zależy nam na zachowaniu autentycznych kolorów oświetlanych przedmiotów, np. przy oświetlaniu obrazów.

CRI 90 – Obecnie jest to standardowa wartość CRI w oprawach renomowanych producentów. Jeśli zależy nam na naturalnych kolorach we wnętrzu, a nie chcemy na to wydawać majątku, oświetlenie z takim CRI będzie najodpowiedniejszym rozwiązaniem.

CRI 80 – Tę wartość CRI miały źródła LED, które były normą jeszcze kilka lat temu. Większość kompaktowych i liniowych świetlówek, jak również tzw. "żarówki LED", posiadają właśnie taki współczynnik CRI. Podobnie jest w przypadku pasków LED. To minimalna wartość do wnętrz, gdzie kolory mają znaczenie.

Dalsza część artykułu w linkach poniżej. Czytaj dalej ...

 > cz.3 Oświetlenie inteligentne- Czy warto? >>>

NAJCIEKAWSZE

ARTYKUŁY:

Konsekwencje wyboru

niewłaściwego architekta wnętrz >>>

 

Architekt godny polecenia 

przed oststecznym wyborem >>>

bottom of page